Μπορεί να έχουν περάσει εβδομάδες ή μήνες από το χειρουργείο. Για κάποιες γυναίκες, η πρώτη ματιά στον καθρέφτη μετά την επέμβαση είναι μια ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή. Το σώμα που αντικρίζουν είναι διαφορετικό από εκείνο που γνώριζαν και ίσως δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους σε αυτή τη νέα εικόνα. Μπορεί να νιώσουν θλίψη, αμηχανία ή να χρειαστεί χρόνος μέχρι να κοιτάξουν ή να αγγίξουν την περιοχή του χειρουργείου. Κάθε γυναίκα βιώνει αυτή τη στιγμή με τον δικό της τρόπο και δεν υπάρχει ένα κοινό χρονοδιάγραμμα προσαρμογής (Tyner et al., 2023).

Η αφαίρεση ενός ή και των δύο μαστών, η ουλή και οι αλλαγές που μπορεί να επιφέρουν οι θεραπείες δεν αφορούν μόνο την σωματική εικόνα. Μπορεί να επηρεάσουν τη σχέση μιας γυναίκας με τη θηλυκότητά της, τη σεξουαλικότητα της, την αυτοπεποίθηση της και την αίσθηση οικειότητας με το σώμα της. Η ουλή μπορεί να θυμηθεί μια δύσκολη εμπειρία, να προκαλέσει στενοχώρια ή, με τον χρόνο, να πάρει νέο νόημα. Αυτό δεν σημαίνει το ίδιο για όλες τις γυναίκες. Η εικόνα σώματος συνδέεται με την προσωπική ιστορία, τις σχέσεις και το περιβάλλον κάθε γυναίκας (Rodrigues et al., 2023).

Οι αλλαγές αυτές γίνονται αισθητές σε απλές καθημερινές στιγμές: στην επιλογή των ρούχων, στη δοκιμή ενός μαγιό, στη εικόνα στον καθρέφτη ή στην σωματική εγγύτητα με τον σύντροφο. Μια γυναίκα σκέφτεται αν εξακολουθεί να είναι επιθυμητή ή αν δεν μπορεί να εκφράσει τις ανάγκες της. Παρόλο που αρχίζει να εξοικειώνεται με το σώμα της, κάποιες στιγμές μπορεί να ξαναφέρουν συναισθήματα που πίστευε ότι είχαν χαθεί. Άλλες γυναίκες, αντίθετα, μπορεί να προσαρμόζονται διαφορετικά και να βρίσκουν σταδιακά νέους τρόπους να συνδέονται με το σώμα τους. Η διαδρομή αυτή δεν είναι γραμμική ούτε ίδια για όλες τις γυναίκες (Louis et al., 2024).

Συχνά, όταν τελειώσουν οι θεραπείες, υπάρχει η προσδοκία ότι η γυναίκα θα επιστρέψει στην προηγούμενη ζωή της. Αλλά το τέλος της θεραπείας δεν σημαίνει το τέλος της συναισθηματικής διαδρομής της γυναίκας. Η εξοικείωση με το σώμα που έχει αλλάξει μπορεί να χρειαστεί χρόνο. Δεν χρειάζεται η γυναίκα να αισθάνεται πάντα δυνατή ή να έχει αποδεχτεί όλα. Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να της δώσει έναν ασφαλή χώρο για να εκφράσει όσα βιώνει η γυναίκα και να βρει τους δικούς της τρόπους προσαρμογής. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν τη σημασία των ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων. Γνωσιακές προσεγγίσεις έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα στη βελτίωση της εικόνας σώματος για γυναίκες με καρκίνο του μαστού (Brunet et al., 2024; Chan & Chow, 2023; Zhao et al., 2023).

Ίσως, στο τέλος, ο στόχος δεν είναι η γυναίκα να αγαπήσει αμέσως κάθε αλλαγή στο σώμα της. Αλλά να μπορέσει, με τον δικό της χρόνο, να δημιουργήσει μια σχέση με το σώμα της που να της ανήκει. Να αναγνωρίσει όσα άλλαξαν, χωρίς να νιώθει ότι αυτά καθορίζουν όλη την ταυτότητά της. Γιατί η γυναίκα δεν είναι μόνο η ουλή ή ο μαστός που έχασε. Είναι ένας ολόκληρος άνθρωπος πίσω από αυτές τις αλλαγές, με τις ανάγκες, τις επιθυμίες, τις σχέσεις και τη μοναδική της ιστορία.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

• Anne Thamar Louis, L., Fortin, J., Roy, C. A., Brunet, A., & Aime, A. (2024). Body image interventions within breast cancer care: A systematic review and concept analysis. Journal of Psychosocial oncology, 42(3), 427-447. Doi: https://doi.org/10.1080/07347332.2023.2249879 
• Brunet, J., Price, J., Baillot, A., Dann, E., & Vani, M. F. (2024). Feasibility and acceptability of study methods and psychosocial interventions for body image among women diagnosed with breast cancer: A systematic review and narrative synthesis. Psycho‐Oncology, 33(1), e6278. Doi: https://doi.org/10.1002/pon.6278
• Chan, N. C., & Chow, K. M. (2023). A critical review: effects of exercise and psychosocial interventions on the body image of breast cancer survivors. Nursing open, 10(4), 1954-1965. Doi: https://doi.org/10.1002/nop2.1507 
• Rodrigues, E. C. G., Neris, R. R., Nascimento, L. C., de Oliveira‐Cardoso, É. A., & Dos Santos, M. A. (2023). Body image experience of women with breast cancer: A meta‐synthesis. Scandinavian journal of caring sciences, 37(1), 20-36. Doi: https://doi.org/10.1111/scs.13102 
• Tyner, T. E., Freysteinson, W. M., Evans, S. C., & Woo, J. (2023). “My body, my choice”: a qualitative study of women’s mastectomy with flat closure experiences. Body Image, 46, 419-433. Doi: https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2023.07.009 
• Zhao, W., Chong, Y. Y., & Chien, W. T. (2023). Effectiveness of cognitive-based interventions for improving body image of patients having breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 10(4), 100213. Doi: https://doi.org/10.1016/j.apjon.2023.100213